Cách trị mụn viêm theo từng tình trạng da, hạn chế thâm sẹo

Mụn viêm không chỉ gây sưng đỏ và đau mà còn khiến nhiều người lo lắng vì nguy cơ để lại thâm và sẹo. Không ít trường hợp tự nặn mụn, dùng nhiều sản phẩm cùng lúc hoặc xử lý theo mẹo truyền miệng khiến tình trạng viêm kéo dài và da tổn thương nặng hơn. Vì vậy, việc tìm hiểu cách trị mụn viêm phù hợp với từng tình trạng da là điều cần thiết để kiểm soát mụn an toàn.
Tuy nhiên, không phải mọi nốt mụn viêm đều xử lý giống nhau. Mụn đỏ nhỏ, mụn có đầu mủ hay mụn nằm sâu dưới da cần cách chăm sóc khác nhau. Bài viết dưới đây của Nhà thuốc Bảo Châu sẽ hướng dẫn hướng xử lý phù hợp cho từng biểu hiện, từ mụn đỏ, mụn mủ đến mụn nằm sâu và lan rộng, giúp hạn chế nguy cơ thâm sẹo về sau.

Mụn viêm là gì?

Mụn viêm là một nhóm tổn thương thuộc mụn trứng cá, thường có biểu hiện đỏ, sưng, nóng, đau hoặc chứa mủ. Tình trạng này hình thành khi dầu thừa và tế bào chết gây bít tắc nang lông, kết hợp với hoạt động của vi khuẩn liên quan đến mụn và phản ứng viêm của cơ thể.
Mụn viêm có thể xuất hiện ở mặt, ngực, vai hoặc lưng. Mức độ tổn thương dao động từ một vài nốt mụn đỏ nhỏ đến mụn bọc, mụn nang nằm sâu và gây đau.

Các dạng mụn viêm thường gặp

• Mụn sẩn đỏ: Là những nốt nhỏ màu hồng hoặc đỏ, hơi gồ trên bề mặt da, chưa có đầu mủ rõ và có thể đau khi chạm vào.
• Mụn mủ: Có nền đỏ, phần đầu chứa dịch màu trắng hoặc vàng. Việc bóp hoặc chọc đầu mụn có thể làm tổn thương da và khiến tình trạng viêm lan rộng.
• Mụn nốt hoặc mụn bọc: Có kích thước lớn, cứng, nằm sâu dưới da và thường gây đau. Loại mụn này không phải lúc nào cũng có đầu mụn nhìn thấy rõ.
• Mụn nang: Là tổn thương viêm sâu, có thể chứa dịch và có nguy cơ để lại sẹo cao hơn các dạng mụn nông.

Mụn viêm khác mụn không viêm như thế nào?

Mụn viêm thường có biểu hiện sưng, đỏ, đau hoặc chứa mủ. Trong khi đó, mụn không viêm chủ yếu gồm mụn đầu đen và mụn đầu trắng, hình thành do nang lông bị bít tắc nhưng chưa xuất hiện phản ứng viêm rõ rệt.

Mụn viêm và mụn không viêm đều thuộc mụn trứng cá. Bạn có thể tham khảo thêm bài viết cách trị mụn trứng cá để tìm hiểu hướng chăm sóc phù hợp với từng dạng mụn.

Nguyên nhân hình thành mụn viêm

Mụn viêm thường hình thành do nhiều yếu tố cùng tác động, không đơn thuần vì da chưa được làm sạch.

• Dầu thừa và tế bào chết gây bít tắc: Khi dầu thừa kết hợp với tế bào chết và tích tụ trong nang lông, môi trường thuận lợi cho tổn thương mụn hình thành.
• Hoạt động của vi khuẩn liên quan đến mụn: Vi khuẩn Cutibacterium acnes cùng phản ứng miễn dịch của cơ thể góp phần gây sưng, đỏ và đau.
• Thay đổi nội tiết tố: Tuổi dậy thì, chu kỳ kinh nguyệt, thai kỳ hoặc một số vấn đề nội tiết có thể làm tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn.
• Chăm sóc da chưa phù hợp: Rửa mặt quá nhiều, chà xát mạnh, sử dụng sản phẩm quá đặc hoặc phối hợp nhiều hoạt chất có thể khiến da kích ứng.
• Tự nặn mụn: Dùng tay hoặc dụng cụ chưa được vệ sinh để chọc, bóp nốt mụn có thể làm tổn thương lan rộng và tăng nguy cơ để lại thâm, sẹo.
• Sử dụng sản phẩm không phù hợp: Kem trộn, sản phẩm không rõ thành phần hoặc thuốc bôi chứa corticoid không được chỉ định có thể làm tình trạng da trở nên phức tạp hơn.

Cách trị mụn viêm theo từng tình trạng

Không phải mọi nốt mụn viêm đều được xử lý giống nhau. Việc quan sát biểu hiện, độ sâu, mức độ đau và phạm vi xuất hiện giúp bạn chăm sóc da lựa chọn hướng xử lý phù hợp hơn. 

Cách xử lý mụn đỏ, chưa có đầu mủ

Mụn đỏ chưa có đầu mủ thường là mụn sẩn. Nốt mụn có kích thước nhỏ, hơi sưng và có thể đau nhẹ khi chạm.

Đối với một vài nốt mụn sần nhỏ, cần:

• Hạn chế chạm tay hoặc cố tìm nhân mụn.
• Làm sạch da bằng sản phẩm dịu nhẹ.
• Lựa chọn một hoạt chất phù hợp với tình trạng da.
• Thoa sản phẩm theo hướng dẫn, không chấm lớp quá dày.
• Dưỡng ẩm để giảm tình trạng khô và kích ứng.
• Theo dõi biểu hiện của da trong quá trình sử dụng.

Không sử dụng nhiều loại acid, kem chấm mụn và Retinoid trong cùng một buổi với mục đích làm mụn xẹp nhanh hơn.

Cách xử lý mụn viêm có đầu mủ

Mụn có phần đầu màu trắng hoặc vàng trên nền da đỏ thường là mụn mủ. Vì đầu mụn nổi rõ nên nhiều người có xu hướng muốn bóp hoặc chọc để loại bỏ nhanh.

Khi xuất hiện mụn mủ:

• Không tự bóp hoặc dùng kim chọc đầu mụn.
• Không dùng móng tay hoặc dụng cụ lấy nhân mụn tại nhà.
• Tránh chà bông tẩy trang, khăn hoặc máy rửa mặt trực tiếp lên nốt mụn.
• Không đắp chanh, kem đánh răng hoặc nguyên liệu tự pha.
• Sử dụng sản phẩm trị mụn phù hợp theo đúng hướng dẫn.
• Tạm ngừng hoạt chất nếu vùng da xuất hiện nóng rát hoặc bong tróc kéo dài.

Trường hợp chỉ có một vài nốt mụn mủ nhỏ, bạn có thể tham khảo thêm 4 bước trị mụn mủ an toàn và hiệu quả tại nhà để tìm hiểu cách làm sạch và chăm sóc phù hợp.

Cách xử lý mụn viêm kèm mụn đầu đen, đầu trắng

Mụn viêm có thể xuất hiện đồng thời với mụn đầu đen và mụn đầu trắng, cho thấy da đang gặp cả phản ứng viêm lẫn tình trạng bít tắc nang lông.
Khi chăm sóc, cần tránh sử dụng nhiều sản phẩm tẩy tế bào chết trong cùng một buổi. Salicylic acid có thể phù hợp khi da có nhiều dấu hiệu bít tắc, trong khi Benzoyl peroxide thường được sử dụng khi nổi bật các nốt sẩn đỏ hoặc mụn mủ.
Người mới sử dụng hoạt chất không cần kết hợp tất cả sản phẩm cùng lúc. Việc lựa chọn một hoạt chất chính giúp dễ theo dõi phản ứng của da và hạn chế kích ứng.

Cách xử lý mụn nằm sâu, cứng và gây đau

Mụn nằm sâu, cứng, không có đầu rõ và gây đau có thể là mụn nốt, mụn bọc hoặc tổn thương viêm sâu.

Đối với tình trạng này, không nên:

• Cố bóp hoặc chọc vào vùng da.
• Tự lấy nhân khi chưa nhìn thấy đầu mụn rõ.
• Dùng miếng lột hoặc dụng cụ hút mụn.
• Tăng liên tục số lần sử dụng hoạt chất.
• Tự peel da tại nhà.
• Đắp nguyên liệu tự pha lên nốt mụn.

Với dạng mụn này, nên duy trì các bước làm sạch và dưỡng ẩm đơn giản, tránh sờ nắn, chà xát hoặc đè ép lên vùng da tổn thương. Nếu mụn đau nhiều, kéo dài không xẹp, mọc thành cụm hoặc bắt đầu để lại sẹo, cần thăm khám bác sĩ da liễu.

Cách xử lý mụn viêm xuất hiện nhiều hoặc lan rộng

Khi mụn viêm xuất hiện dày ở nhiều vùng trên mặt, ngực hoặc lưng, việc chỉ chấm sản phẩm lên từng nốt thường không giải quyết được toàn bộ tình trạng.

Lúc này, tình trạng mụn cần được đánh giá dựa trên:

• Dạng tổn thương đang xuất hiện.
• Mức độ viêm và đau.
• Phạm vi mụn.
• Nguy cơ để lại sẹo.
• Các sản phẩm và thuốc đang sử dụng.
• Khả năng đáp ứng với những phương pháp trước đó.

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể lựa chọn thuốc bôi, thuốc uống hoặc phương pháp điều trị chuyên môn. Không tự mua kháng sinh, thuốc nội tiết hoặc Isotretinoin để sử dụng.

Lựa chọn sản phẩm bôi cho da mụn viêm

Sản phẩm trị mụn có thể khác nhau về hoạt chất, nồng độ, kết cấu và đối tượng phù hợp. Việc lựa chọn không chỉ dựa vào quảng cáo hoặc đánh giá của người khác mà cần xét đến dạng mụn và tình trạng da hiện tại.

Lựa chọn theo hoạt chất

• Benzoyl peroxide: Hỗ trợ kiểm soát vi khuẩn liên quan đến mụn và phản ứng viêm, thường được sử dụng cho mụn sẩn đỏ hoặc mụn mủ.
• Salicylic acid – BHA: Hỗ trợ làm thông thoáng nang lông, phù hợp khi mụn viêm xuất hiện cùng mụn đầu đen, mụn đầu trắng hoặc tình trạng bít tắc.
• Azelaic acid: Hỗ trợ cải thiện tổn thương mụn viêm và vết thâm sau mụn.
• Retinoid: Hỗ trợ điều hòa quá trình sừng hóa, giảm bít tắc và hạn chế hình thành tổn thương mới. Người đang mang thai, nghi ngờ mang thai hoặc chuẩn bị mang thai không tự ý sử dụng Retinoid.

Người mới chăm sóc da mụn chỉ nên bắt đầu với một sản phẩm, sử dụng tần suất thấp và điều chỉnh khi da đã thích nghi. Bôi nhiều hơn hoặc thường xuyên hơn hướng dẫn không đồng nghĩa với hiệu quả nhanh hơn.

Lựa chọn theo tình trạng da

• Da dầu và dễ bít tắc: Ưu tiên sản phẩm có kết cấu mỏng nhẹ, dễ thấm và không tạo cảm giác quá nhờn bí.
• Da khô hoặc bong tróc: Không tăng thêm hoạt chất. Cần giảm tần suất sử dụng và chú trọng dưỡng ẩm.
• Da nhạy cảm: Bắt đầu với tần suất thấp, thoa một lớp mỏng và theo dõi phản ứng của da.
• Da đang kích ứng: Tạm ngừng những sản phẩm gây nóng rát, duy trì làm sạch dịu nhẹ, dưỡng ẩm và chống nắng.

Bạn có thể tham khảo thêm một số kem trị mụn trứng cá để tìm hiểu thành phần, kết cấu và tình trạng da phù hợp của từng sản phẩm.

Có nên nặn mụn viêm không?

Không nên tự nặn những nốt mụn đang đỏ, đau, nằm sâu hoặc chưa có đầu mụn rõ. Việc dùng lực bóp có thể làm tổn thương vùng da xung quanh, khiến tình trạng viêm kéo dài và tăng nguy cơ để lại thâm hoặc sẹo.

Đặc biệt, không tự nặn:

• Mụn nốt hoặc mụn bọc nằm sâu.
• Mụn nang.
• Mụn có kích thước lớn và gây đau.
• Nốt mụn chưa có đầu rõ.
• Mụn nằm trên vùng da đang trầy xước hoặc kích ứng.
• Nhiều nốt mụn viêm nằm sát nhau.

Việc lấy nhân chỉ được cân nhắc khi tổn thương phù hợp và được người có chuyên môn đánh giá. Lấy nhân mụn không thay thế cho việc kiểm soát nguyên nhân gây bít tắc và viêm.

Những sai lầm khiến mụn viêm nặng hơn

Một số thói quen tưởng rằng giúp mụn nhanh xẹp nhưng có thể khiến da kích ứng và tình trạng viêm khó kiểm soát hơn:

• Tự nặn, chọc hoặc bóp nốt mụn.
• Bôi nhiều loại acid, Retinoid và kem chấm mụn cùng lúc.
• Rửa mặt nhiều lần hoặc chà xát trực tiếp lên vùng da viêm.
• Dùng chanh, baking soda, kem đánh răng hoặc nguyên liệu tự pha.
• Sử dụng kem trộn hoặc sản phẩm không rõ nguồn gốc.
• Bỏ dưỡng ẩm vì lo sợ da nhờn.
• Thay đổi sản phẩm chỉ sau vài ngày sử dụng.
• Tiếp tục dùng hoạt chất khi da đang nóng rát, đỏ hoặc bong tróc.
• Tự lấy nhân mụn, peel da hoặc lựa chọn liệu trình tại spa khi chưa xác định đúng tình trạng da.
• Tiếp tục tự điều trị dù mụn ngày càng đau, lan rộng hoặc bắt đầu để lại sẹo.

Khi nào cần gặp bác sĩ da liễu?

Người đang gặp tình trạng mụn viêm nên thăm khám bác sĩ da liễu khi xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Có nhiều mụn nốt, mụn bọc hoặc mụn nang.
• Mụn nằm sâu, cứng và gây đau nhiều.
• Mụn xuất hiện thành cụm hoặc lan rộng.
• Mụn xuất hiện nhiều ở mặt, ngực hoặc lưng.
• Da bắt đầu hình thành sẹo lõm hoặc sẹo lồi.
• Da sưng nóng, tiết dịch bất thường hoặc kích ứng nghiêm trọng.
• Tình trạng không cải thiện sau thời gian chăm sóc phù hợp.
• Mụn ảnh hưởng nhiều đến tâm lý, học tập, công việc hoặc sinh hoạt.

Các liệu trình tại spa như lấy nhân mụn, peel da hoặc chăm sóc da chỉ phù hợp khi tình trạng da đã được đánh giá đúng và quy trình bảo đảm vệ sinh. Những dịch vụ này không thay thế cho việc điều trị tại cơ sở y tế chuyên khoa da liễu, đặc biệt với mụn bọc, mụn nang hoặc mụn có nguy cơ để lại sẹo.

Lời kết

Cách trị mụn viêm cần được lựa chọn dựa trên biểu hiện và mức độ tổn thương. Mụn đỏ nhỏ, mụn có đầu mủ và mụn nằm sâu dưới da không thể áp dụng hoàn toàn cùng một cách xử lý.
Trường hợp mụn nhẹ, số lượng ít có thể bắt đầu bằng việc làm sạch dịu nhẹ, lựa chọn một hoạt chất phù hợp và tránh tự nặn mụn. Mụn bọc, mụn nang, mụn gây đau nhiều, lan rộng hoặc có nguy cơ để lại sẹo cần được bác sĩ da liễu đánh giá.
Người chưa biết sản phẩm nào phù hợp với tình trạng da hiện tại có thể liên hệ Nhà thuốc Bảo Châu để được hỗ trợ thông tin.

Thông tin liên hệ 

• Địa chỉ: 24 Lê Lâm, Phường Phú Thạnh, TP. Hồ Chí Minh
• Hotline: 039 888 3456
• Fanpage: facebook.com/pharmacybaochau 
• Zalo: zalo.me/783770116477521850