Những ai không nên uống tảo biển? Những đối tượng cần cẩn trọng khi dùng
Tảo biển (bao gồm kelp, nori, wakame, kombu, spirulina, chlorella…) thường được xem là “siêu thực phẩm” nhờ giàu i-ốt, vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hoá. Không ít người bổ sung tảo biển để hỗ trợ dinh dưỡng, làm đẹp hoặc tăng cường sức khỏe nói chung. Tuy vậy, không phải ai cũng phù hợp. Với một số nhóm người, tảo biển có thể làm nặng thêm bệnh nền, ảnh hưởng thuốc đang dùng hoặc tiềm ẩn rủi ro do thành phần (i-ốt, vitamin K, natri/kali…) và chất lượng sản phẩm.
Bài viết này Nhà thuốc Bảo Châu giúp bạn xác định được những ai không nên uống tảo biển, hiểu lý do đằng sau khuyến cáo, và nắm cách sử dụng an toàn nếu vẫn muốn cân nhắc bổ sung.
Tảo biển tốt nhưng không phải ai cũng uống được – những đối tượng không nên dùng tảo biển
Tảo biển là gì? Vì sao nhiều người chọn uống tảo biển?
Tảo biển là tên gọi chung cho các loại rong, tảo sống dưới biển như: tảo nâu, tảo đỏ, tảo xanh, tảo xoắn (spirulina), chlorella… Chúng thường được chế biến thành:
Viên uống tảo biển
Bột tảo hòa nước
Tảo khô dùng chế biến món ăn
Thực phẩm chức năng hỗ trợ sức khỏe
Thành phần nổi bật trong tảo biển có thể kể đến:
Iod – khoáng chất quan trọng cho hoạt động tuyến giáp
Một số vitamin và khoáng: vitamin nhóm B, vitamin K, sắt, canxi, magie…
Một số loại có chất chống oxy hóa và chất xơ
Chính vì vậy, nhiều người tìm đến tảo biển với mong muốn:
Hỗ trợ sức khỏe tổng thể
Bổ sung khoáng chất, đặc biệt là iod
Hỗ trợ hoạt động của tuyến giáp (trong trường hợp thiếu iod, có chỉ định)
Tuy nhiên, tảo biển không phải là “thần dược” và cũng không phải ai dùng cũng được. Nếu dùng không đúng đối tượng, lượng iod và khoáng trong tảo có thể trở thành “gánh nặng” cho cơ thể.
Các loại tảo biển thường dùng làm thực phẩm và thực phẩm bổ sung
Những ai không nên uống tảo biển?
Dưới đây là những nhóm đối tượng không nên tự ý uống tảo biển, đặc biệt là dưới dạng thực phẩm chức năng hoặc liều cao mà không có chỉ định của bác sĩ.
Người bị cường giáp, bướu độc, rối loạn tuyến giáp do thừa iod
Tảo biển là một trong những nguồn iod tự nhiên khá dồi dào. Với người khỏe mạnh, sử dụng đúng cách có thể hỗ trợ phòng ngừa thiếu iod. Ngược lại, ở người: Cường giáp; Bướu độc tuyến giáp thì việc bổ sung thêm iod từ tảo biển có thể:
Làm tình trạng cường giáp nặng hơn
Làm mất kiểm soát bệnh tuyến giáp đang điều trị
Gây hồi hộp, đánh trống ngực, sút cân, mệt mỏi, run tay…
Người bị cường giáp, bướu độc, rối loạn tuyến giáp do thừa iod là nhóm không nên uống tảo biển nếu không có chỉ định rõ ràng của bác sĩ nội tiết.
Người có tiền sử dị ứng hải sản, rong biển
Tảo biển có nguồn gốc từ biển, vì vậy có thể gây phản ứng dị ứng ở một số người giống như dị ứng với: Tôm, cua, cá, mực, rong biển, nori, wakame…
Biểu hiện dị ứng có thể gồm:
Ngứa, nổi mề đay, phát ban
Buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy
Nặng hơn có thể khó thở, phù môi, lưỡi, mặt (phản vệ)
Người có tiền sử dị ứng với hải sản hoặc rong biển cần tránh hoặc cực kỳ thận trọng khi dùng tảo biển. Tuyệt đối không cố dùng nếu đã từng bị dị ứng nặng.
Những đối tượng có tiền sử dị ứng hải sản, rong biển không nên dùng tảo biển
Người mắc bệnh thận, suy thận, rối loạn điện giải
Tảo biển chứa nhiều khoáng chất (như natri, kali, magie…). Ở người khỏe mạnh, thận sẽ giúp cân bằng điện giải. Tuy nhiên, với người: Bệnh thận mạn tính; Suy thận; Rối loạn điện giải việc bổ sung thêm một lượng lớn khoáng chất có thể:
Làm tăng áp lực lên thận
Gây tăng kali máu, rối loạn nhịp tim
Tăng nguy cơ phù nề, mệt mỏi
Người đang có bệnh lý về thận không nên tự ý uống tảo biển, đặc biệt là liều cao hoặc dùng lâu dài, nếu chưa tham khảo ý kiến bác sĩ.
Ở người đang uống: Thuốc điều trị suy giáp; Thuốc điều trị cường giáp; Thuốc điều chỉnh hoạt động tuyến giáp thì việc bổ sung thêm iod từ tảo biển có thể:
Làm kết quả xét nghiệm tuyến giáp không ổn định
Ảnh hưởng đến hiệu quả của thuốc
Khiến bác sĩ khó điều chỉnh liều
Nếu bạn đang uống thuốc tuyến giáp hằng ngày, hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng tảo biển dưới bất kỳ dạng nào.
Trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 2–3 tuổi
Trẻ nhỏ có hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, hệ nội tiết trong đó có tuyến giáp còn rất nhạy cảm Việc tự ý cho trẻ dùng tảo biển dạng viên, bột hoặc thực phẩm chức năng theo cảm tính có thể:
Gây quá tải iod
Rối loạn tiêu hóa
Ảnh hưởng đến hoạt động tuyến giáp sau này
Trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 2–3 tuổi, không nên tự ý cho dùng tảo biển nếu không có chỉ định, liều lượng và thời gian sử dụng rõ ràng từ bác sĩ nhi khoa hoặc bác sĩ dinh dưỡng.
Phụ nữ mang thai và cho con bú
Tảo biển không phải là “cấm kỵ” tuyệt đối với phụ nữ mang thai hoặc cho con bú, nhưng:
Nếu dùng sai loại, sai liều, lượng iod có thể vượt quá khuyến nghị
Ảnh hưởng đến tuyến giáp của mẹ và thai nhi/bé
Một số loại tảo có thể chứa kim loại nặng (như asen, chì) nếu nguồn nguyên liệu không rõ ràng
Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú chỉ nên dùng tảo biển khi: Có chỉ định hoặc tư vấn từ bác sĩ, sử dụng sản phẩm rõ nguồn gốc, kiểm nghiệm an toàn, không lạm dụng như một “thực phẩm bổ dưỡng” hằng ngày
Người đang dùng thuốc chống đông máu, thuốc tim mạch
Một số loại tảo (đặc biệt là tảo xanh, tảo xoắn) chứa vitamin K, có thể:
Ảnh hưởng đến hiệu quả của thuốc chống đông máu (như warfarin)
Tăng hoặc giảm khả năng đông máu ngoài mong muốn
Ngoài ra, người bệnh tim mạch thường dùng nhiều loại thuốc kết hợp, nên việc thêm bất cứ sản phẩm hỗ trợ nào (trong đó có tảo biển) cũng cần cân nhắc kỹ.
Người mắc một số bệnh tự miễn, cơ địa dị ứng phức tạp
Một số tài liệu khuyến cáo cần thận trọng với tảo xoắn, tảo chlorella ở người bị: Bệnh tự miễn (lupus, viêm khớp dạng thấp, v.v.); cơ địa dị ứng nhiều loại, phản ứng miễn dịch quá mức
Nhóm này nếu có ý định dùng tảo biển nên trao đổi với bác sĩ chuyên khoa để được đánh giá nguy cơ – lợi ích trước khi sử dụng.
Tảo biển là thực phẩm hay thực phẩm chức năng hỗ trợ, không phải thuốc điều trị. Đừng tự coi tảo biển là “thuốc bổ” để uống lâu dài nếu bạn có bệnh nền hoặc đang điều trị thuốc mà chưa hỏi ý kiến bác sĩ.
Dùng tảo biển thế nào cho an toàn?
Để sử dụng tảo biển một cách an toàn, bạn có thể lưu ý:
Chọn sản phẩm rõ nguồn gốc, uy tín: Nhà sản xuất, nhà phân phối rõ ràng; Công bố chất lượng, nguồn nguyên liệu; Hạn dùng, hướng dẫn liều dùng cụ thể
Không tự ý tăng liều hoặc dùng kéo dài: Tuân thủ liều lượng khuyến nghị; Dùng theo đợt, có thời gian nghỉ; Hỏi ý kiến bác sĩ nếu muốn dùng lâu dài
Lắng nghe phản ứng của cơ thể
Tảo biển là nguồn dinh dưỡng quý, nhưng không phải ai dùng cũng được. Một số nhóm đối tượng kể trên cần tránh hoặc hết sức thận trọng khi sử dụng. Ở những nhóm này, việc bổ sung thêm tảo biển nếu không được kiểm soát có thể làm bệnh khó ổn định, tăng gánh nặng lên thận hoặc gây tương tác bất lợi với thuốc đang điều trị.
Để sử dụng tảo biển một cách an toàn, người dùng nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm định chất lượng; không tự ý tăng liều hoặc dùng kéo dài chỉ vì “nghe nói tốt”; và đặc biệt cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ nếu đang có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc điều trị lâu dài. Tảo biển chỉ thật sự phát huy lợi ích khi dùng đúng người, đúng cách và đúng liều. Hiểu rõ mình thuộc nhóm đối tượng nào, lắng nghe cơ thể và tham vấn chuyên môn trước khi sử dụng chính là cách tốt nhất để bạn tận dụng được giá trị của tảo biển mà vẫn bảo vệ an toàn cho sức khỏe lâu dài.
Nếu bạn vẫn còn băn khoăn mình có thuộc nhóm không nên uống tảo biển hay không, đừng tự đoán hoặc tự dùng theo cảm tính. Hãy liên hệ ngay với đội ngũ dược sĩ của Nhà thuốc Bảo Châu để được tư vấn cụ thể theo tình trạng sức khỏe, thuốc đang dùng và nhu cầu của bạn. Chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe và hỗ trợ bạn lựa chọn sản phẩm an toàn, phù hợp.
Thông tin liên hệ:
Địa chỉ: 24 Lê Lâm, Phường Phú Thạnh, TP. Hồ Chí Minh
Dược sĩ Nguyễn Thị Thu Hiền, tốt nghiệp Cao đẳng Y Dược Pasteur loại Giỏi, hiện công tác tại Hệ thống Nhà thuốc Việt. Với kinh nghiệm thực tập tại nhiều nhà thuốc, chị luôn nỗ lực cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích.
Miễn trừ trách nhiệm: Thông tin trên website Nhà thuốc Bảo Châu chỉ mang tính chất tham khảo; không được xem là tư vấn y khoa và không nhằm mục đích thay thế cho tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị từ nhân viên y tế. Vui lòng liên hệ với dược sĩ của chúng tôi qua Hotline: 039 888 3456 để được tư vấn cụ thể.
